Czym kieruje się gliwicka Prokuratura?

2 komentarze

Odpowiedź na powyższe pytanie będzie bardzo istotna w kontekście decyzji Prokuratury Rejonowej Gliwice-Wschód dotyczących odmów wszczęcia śledztw przeciwko Zygmuntowi Frankiewiczowi oraz Piotrowi Wieczorkowi.

Wydaje się zasadne zapoznanie Czytelników z przypadkami, w których odmowa wszczęcia śledztwa jest uzasadniona. Wszystkie one wynikają bezpośrednio z kodeksu postępowania karnego. Wspólnie zastanowimy się również, czy którakolwiek z nich może mieć zastosowanie w przypadku panów prezydentów.

Podstawą prawną do odmowy wszczęcia śledztwa i dochodzenia jest art. 305 § 1 k.p.k. Ma to miejsce w sytuacji, gdy okoliczności wskazane w zawiadomieniu o przestępstwie lub ustalenia postępowania sprawdzającego nie dają podstaw do wszczęcia, gdyż brak jest uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa (podstawa faktyczna) lub zaistnieje jedna z przesłanek ujemnych z art. 17 § 1 k.p.k.

W obu omawianych przypadkach z całą pewnością podejrzenie popełnienia przestępstwa jest uzasadnione, gdyż nastąpiły skutki w postaci rzeczywistego złamania prawa (ustawy antykorupcyjnej i kominowej, przekroczenia lub niedopełnienia obowiązków). Pozostaje zatem przeanalizować po kolei przesłanki ujemne, które upoważniałyby prokuratora do odmowy wszczęcia śledztwa.

Na podstawie art. 17 § 1 k.p.k. nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, jeżeli zachodzi jakakolwiek okoliczność wymieniona w tym przepisie.

1. Czynu nie popełniono – art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. – przyczyna ta dotyczy sytuacji, gdy zdarzenie w ogóle nie zaistniało, jak i wtedy, gdy wprawdzie nastąpiło, lecz nie jest czynem w rozumieniu prawa karnego, gdyż nie wynika z zewnętrznego, świadomego zachowania człowieka w postaci działania lub zaniechania, zależnego od jego woli. W związku z tym nie jest czynem:

  • zachowanie mimowolne człowieka, np. wynikające z fizjologicznej lub psychicznej niemożności podjęcia lub realizacji decyzji woli, np. w stanie epilepsji, paraliżu, zawału serca,

  • działanie człowieka pod wpływem przymusu bezwzględnego,

  • zachowania będące wynikiem odruchów bezwarunkowych,

  • działanie sił przyrody, np. epidemie, kataklizmy, zwierzęta

Zdarzenie zaistniało, ustawy zostały złamane i w wyniku tego zostały osiągnięte korzyści finansowe i osobiste. Czyny nastąpiły spowodowane konkretnym działaniem (lub zaniechaniem) wymienionych osób. Nie mieszczą się w kategoriach działań mimowolnych, nie nastąpiły pod przymusem, w efekcie kataklizmu, czy też odruchu bezwarunkowego.

2. Brak danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu – art.17 § 1 pkt 1 k.p.k. – przyczyna ta dotyczy sytuacji, gdy za pomocą zebranych informacji i dokonanych ustaleń nie można stwierdzić, że czyn zaistniał ani nie można wykluczyć jego popełnienia za pomocą instrumentów procesowych.

Tu sprawa jest oczywista – nie dotyczy to przypadków Zygmunta Frankiewicza i Piotra Wieczorka. Wszystkie skutki zarzucanych im czynów znajdują potwierdzenie między innymi w dokumentach KRS.

3. Czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego – art.17 § 1 pkt 2 k.p.k. – w tej przyczynie chodzi o spełnienie ustawowych znamion czynu zabronionego z konkretnego przepisu ustawy karnej.

Ustawowe znamiona są oczywiste i bezdyskusyjne.

4. Ustawa stanowi, że sprawca nie popełnia przestępstwa – art.17 § 1 pkt 2 k.p.k. – przyczyna ta dotyczy kontratypów kodeksowych i pozakodeksowych oraz okoliczności wyłączających winę.

Nie ma takich zapisów w ustawie.

5. Społeczna szkodliwość czynu jest znikoma – art.17 §1 pkt 3 k.p.k. (w zw. z art.1 § 2 k.k.) – przyczyna ta dotyczy sytuacji, gdy czyn wyczerpuje formalnie znamiona czynu zabronionego, ale oceniając elementy stopnia społecznej szkodliwości z art.115 § 2 k.k. i przyjmując znikomość społecznej szkodliwości czynu powoduje to, że czyn zabroniony nie stanowi przestępstwa.

Nie można mówić o społecznej nieszkodliwości czynów prowadzących do osiągnięcia bezprawnych korzyści osobistych lub majątkowych, dokonanych przez osoby zaufania publicznego, funkcjonariuszy publicznych i przedstawicieli władz samorządowych. Wykorzystanie stanowiska dla osiągnięcia korzyści, lub zaniechanie czy też przekroczenie uprawnień, prowadzące do tego jest czynem o szczególnej szkodliwości społecznej.

6. Ustawa stanowi, że sprawca nie podlega karze – art.17 § 1 pkt 4 k.p.k. – przyczyna ta powoduje wyłączenie karalności w sytuacjach konkretnie wskazanych w ustawie, tzn. w tych sytuacjach zagrożenie karne nie jest realizowane.

Nie występują w tym wypadku takie okoliczności.

7. Śmierć podejrzanego (oskarżonego) – art.17 § 1 pkt 5 k.p.k.

Sprawa w tym przypadku oczywista.

8. Nastąpiło przedawnienie karalności – art.17 § 1 pkt. 6 k.p.k. – przedawnienie karalności jest instytucją prawa karnego materialnego, która określa skutki upływu czasu dla ustania odpowiedzialności karnej, co na gruncie procesu karnego stanowi przesłankę ujemną.

W obu przypadkach nie nastąpiło przedawnienie.

9. Rzecz osądzona – art.17 § 7 k.p.k. – przesłanka ujemna dotyczy sytuacji, w której wcześniej wszczęte postępowanie przeciwko tej samej osobie o ten sam czyn już zakończyło się wydaniem prawomocnego orzeczenia (wyrok lub postanowienie) i osoba za ten sam czyn nie może być pociągnięta do odpowiedzialności karnej więcej niż jeden raz.

Oczywiście nie dotyczy to Zygmunta Frankiewicza i Piotra Wieczorka.

10. Zawisłość sprawy – art.17 § 1 pkt 7 k.p.k. – niedopuszczalne jest równoległe prowadzenie kilku postępowań karnych, które są tożsame podmiotowo i przedmiotowo i to bez względu na etapy procesu karnego.

W omawianym przypadku przesłanka oczywiście nie ma zastosowania.

11. Sprawca nie podlega orzecznictwu polskich sądów karnych – art.17 § 2 pkt 8 k.p.k.

Przesłanka również nie ma zastosowania.

12. Brak wymaganego zezwolenia na ściganie art.17 § 1 pkt 10 k.p.k. – ta przeszkoda prawna dotyczy osób, które posiadają immunitet procesowy (formalny), który może być uchylony wyłącznie decyzją organu wskazanego w ustawie.

Nie dotyczy przypadku Zygmunta Frankiewicza i Piotra Wieczorka.

13. Brak wniosku o ściganie pochodzącego od osoby uprawnionej, chyba że ustawa stanowi inaczej – art.17 § 1 pkt 10 k.p.k.

Przestępstwa z art. 231 są ścigane z urzędu.

14. Zachodzi inna okoliczność wyłączająca ściganie – art.17 § 1 pkt 11 k.p.k.

Inne okoliczności nie zachodzą. Gdyby istniały, Prokuratura winna je wskazać.

Po przeanalizowaniu ujemnych przesłanek wskazanych wyżej można wysnuć jeden tylko wniosek, że Prokuratura uznała, iż ma tu zastosowanie przesłanka z art.17 § 1 pkt 2 k.p.k. (czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego) lub z art.17 §1 pkt 3 k.p.k (społeczna szkodliwość czynu jest znikoma).

Należy z całą mocą stwierdzić, że zastosowanie obu przesłanek negatywnych jest zdaniem zawiadamiającego o popełnieniu przestępstwa (mnie samego) jest całkowicie nieuprawnione. Nie wolno dopuszczać do sytuacji, w której w sposób całkowicie nieuprawniony Prokuratura odmawia wszczęcia śledztwa w sprawie o szczególnym społecznym znaczeniu, wykorzystując w sposób ewidentny ograniczenia uprawnień osoby zawiadamiającej o przestępstwie i co za tym idzie nie uzasadniając swojej decyzji.

Wskazując na oczywiste błędy w obu zawiadomieniach o odmowie wszczęcia śledztwa, polegające na odpowiedzi nieadekwatnej do treści zawiadomień o popełnieniu przestępstwa oraz informując o nowych okolicznościach w sprawie, wystąpię w tym tygodniu do Prokuratury Okręgowej o wznowienie postępowania sprawdzającego w opu przypadkach. Wystąpię również o udostępnienie niektórych dokumentów postępowania w sprawie Piotra Wieczorka w trybie dostępu do informacji publicznej.

Dariusz Jezierski

2 Comments on "Czym kieruje się gliwicka Prokuratura?"

  1. Paweł Michalski | 11 marca 2014 at 3:12 pm | Odpowiedz

    Wygląda na to, że prokuratura rejonowa robi to z jednego powodu – bo może; w glorii prawa. To co, że wbrew logice, moralności, etyce, etc. Zeby tylko nie zaszkodziła bardziej tym, których przez to chroni.

    • Może, a może raczej mogła robić wszystko, co dopuszczają procedury opisane w k.p.k. – chociażby dlatego, że w zasadzie nikt potem nie odwoływał się, nie apelował. Postanowienia, po których uraczono mnie opublikowanymi wcześniej „Zawiadomieniami” opierają się na doprawdy interesującej wykładni takich zagadnień jak „szkodliwość społeczna czynu”, „wina umyślna”, czy pojęciu znamion przestępstwa z art. 231 kodeksu karnego. Koniecznie musimy poznać tę wykładnię – już chociażby tylko dla waloru edukacyjnego aktu jej objawienia. Póki co, Prokuratura chowa się za mozliwościami, które daje jej ułomne prawo (przypadkowo uchwalone, naprawdę?), które nie daje uprawnień strony obywatelowi zawiadamiającemu o przestępstwach korupcyjnych itp. Te możliwości gliwicka Prokuratura powoli jednak wyczerpuje. Rzecz tkwi w konsekwencji w dochodzeniu prawa.

Leave a comment

Your email address will not be published.


*