Kulturalna Perełka Gliwic – wspomina Piotr Oczkowski

3 komentarze

W Gliwicach bardzo często i bardzo łatwo zapomina się o wielu faktach i o ludziach, których zasługi i heroiczna często praca dały początek temu wszystkiemu, co mamy teraz  Nie jest prawdą, że wszystko dobre stało się tu po roku 1992, choć takie przeświadczenie próbuje się w Gliwicach zaszczepić. No bo czemu innemu miałyby służyć oprotestowane przeze mnie w trybie wyborczym kłamstwa, jakoby Gliwice w początku lat 90. ubiegłego wieku były jednym z najbardziej zaniedbanych i biednych miast Śląska? Konsekwentnie udostępniam łamy Info-Postera dla zachowania prawdy o mieście, jako pewnej ciągłej w historii wartości, współtworzonej przez wiele środowisk w ciągu wielu dziesięcioleci. Dobrze by było chociażby, aby młode osoby cieszące się teraz posiadaniem pracy w "Perełce" jako filii GCOP pamiętały, że zawdzięczają tę możliwość bardzo konkretnym osobom. To dlatego między innymi poprosiłem Piotra Oczkowskiego o ten krótki tekst wspomnieniowy. Zapraszam Leszka Nowarę, Janka Strządałę, Michała Wrońskiego, Aleksandra Chłopka, Krzyśka Siwczyka, Martę Podgórnik i wielu, naprawdę wielu innych, do publikowania na łamach Info-Postera podobnych tekstów o tym, co warte zapamiętania. Historia sama się nie zachowa. To nasza powinność.

ZACZNIJMY OD TEGO, ŻE PROSZĘ O NADSYŁANIE ZDJĘĆ Z DAWNEJ DZIAŁALNOŚCI PEREŁKI. NAJLEPIEJ WRAZ Z OPISEM. WSZYSTKIE OPUBLIKUJĘ. PODAJĘ ADRES: naczelny@info-poster.eu

dj

Klub „Perełka” to miejsce, które od lat nierozerwalnie związane jest z kulturą i historią Gliwic. Jego początki sięgają roku 1970, kiedy to w mieszczącej się tu wówczas świetlicy spółdzielczej rozpoczęła pracę Barbara Bień. To ona właśnie, po przeprowadzeniu gruntownego remontu, przekształciła skromną świetlicę w prężnie działającą placówkę kulturalno-oświatową: Międzyspółdzielniany Klub „Perełka”. Prowadziła ją nieprzerwanie przez 35 lat, najpierw jako kierownik, a po sprywatyzowaniu w 1991 roku jako właściciel.

5

Barbara Bień z pianistą Andrzejem Stefańskim po jego recitalu w Sali Rajców

Po roku 1991 zmienił się status tej ważnej dla mieszkańców Gliwic placówki. Zaczęła ona funkcjonować jako podmiot działalności gospodarczej, co w sferze kultury było na pewno swego rodzaju ewenementem. Ale jednocześnie jedynym sposobem utrzymania jej dotychczasowej funkcji. Tego wyzwania podjęła się była szefowa Klubu Pani Barbara Bień. Pomagałem jej w tym od roku 1996 przez kolejnych dziewięć lat. Wspólnym wysiłkiem udało się uratować to miejsce, pomimo licznych prób zmiany jego funkcji na hurtownię, klub nocny, kasyno itp. Było to możliwe dzięki wielu godzinom niełatwej pracy, w przeważającej mierze społecznej. Pani Barbara nie pobierała za nią bowiem żadnego wynagrodzenia, często dokładając kosztem własnego komfortu i zdrowia ze skromnej emerytury. Ja natomiast jako pracownik zatrudniony na ¼ etatu spędzałem tutaj często po 8-10 godzin dziennie także w niedziele i święta. Udało się dzięki temu zrealizować wiele cennych wydarzeń artystycznych, a przez to utrzymać niepowtarzalny, ceniony przez gliwiczan twórczy klimat tego miejsca. To z kolei uzasadniało i umożliwiało władzom miasta pomoc w pokryciu kosztów utrzymaniu Klubu, które biorąc jego wielkość oraz lokalizację były niebagatelne.

Dzięki odważnej decyzji Barbary Bień oraz przychylności i wieloletniemu wsparciu Samorządu Miasta, udało się w trudnym okresie przemian gospodarczych uchronić to miejsce przed losem, jaki spotkał wówczas wiele innych instytucji kulturalnych. Nie uległo ono likwidacji, ale mogło kontynuować swoją działalność z pożytkiem dla miasta i jego mieszkańców. Wiedza, kultura osobista, szerokie kontakty, profesjonalizm i otwartość na ludzi, pozwoliły Barbarze Bień skupić wokół „Perełki” wielu cenionych specjalistów ze wszystkich niemal dziedzin sztuki, którzy przez te lata wspólnie z nią tworzyli profil i niepowtarzalny klimat tego miejsca, inicjując i rozwijając wiele cennych przedsięwzięć. Było ich tak wiele, że nie sposób w tym krótkim szkicu przedstawić wszystkich.

  • Literatura – założenie w 1970 roku przez Adama Janusza Bienia i Barbarę Bień Koła Literatury Współczesnej. W roku 1980 zostaje przekształcone w Gliwicką Grupę Literacką, zrzeszającą m.in. takich twórców, jak Jan Strządała, Aleksander Chłopek, Stefan Listosz, Jerzy Suchanek, Beata Grzesik, Lesław Nowara oraz wielu innych znanych obecnie literatów. We wrześniu 1994 roku z inicjatywy Lesława Nowary oraz Andrzeja Jarczewskiego, powołano w ramach Grupy Klub Literacki w Gliwicach, istniejący do chwili obecnej. Działalność ta zaowocowała licznymi debiutami i publikacjami oraz nagrodami na konkursach ogólnopolskich, m.in. Aleksandry Wojtkiewicz, Marty Podgórnik i Krzysztofa Siwczyka. Klub prowadzi warsztaty literackie oraz dwie imprezy o zasięgu ogólnopolskim: Turniej Jednego Wiersza i Gliwicką Noc Poetów.

3Noc Poetów 2004

  • Plastyka – powstanie w 1970 roku Gliwickiej Grupy Plastyków Nieprofesjonalnych, która przekształciła się następnie w Grupę Plastyczną „Kontrast” i dała początek innym tego typu grupom („Faun” przy TPZG, „Zarys”). Z działalnością tej grupy wiążą się nazwiska tak znanych w kraju i za granicą twórców nieprofesjonalnych, jak m.in.  Bronisław i Eugeniusz Krawczukowie, Joanna Tor-Mieszczak, Janina Motyka, Maria Jaworska i wielu innych. W galerii klubu odbyły się dziesiątki wystaw plastyków amatorów i profesjonalistów z kraju oraz zagranicy. W okresie, kiedy ZPAP Oddział Gliwice-Zabrze pozbawiony był swojej siedziby, klub użyczał związkowi swoich pomieszczeń na wystawy, zebrania i spotkania.

4 Barbara Bień (w środku) z członkiniami Grupy Plastycznej "Kontrast": Marią Teresą Jaworską (z lewej) i Janiną Motyką (z prawej)

  • Muzyka – w 1997 roku zainicjowano cykl koncertów kameralnych „Salon muzyczny”, przekształcony następnie w „Poranki muzyczne u Rajców” potem kontynuowany pod tytułem „Gliwickie podwieczorki muzyczne” a obecnie „Podwieczorki muzyczne w Willi Caro”. W latach 19992012 prowadzony był autorski program edukacji muzycznej dla uczniów szkół podstawowych i gimnazjów „Mała Akademia Muzyczna”. W jej ramach zorganizowano blisko 120 koncertów i spotkań, w których uczestniczyło kilka tysięcy uczniów gliwickich szkół. Inicjatywa cieszyła się wielkim powodzeniem i uznaniem nauczycieli. Od roku 2000 organizowany jest corocznie międzynarodowy „Gliwicki Festiwal Bachowski”. Dzięki tym inicjatywom gliwiccy melomani mieli okazję spotkać się z najwybitniejszymi muzykami z kraju i zagranicy. Festiwal stał się jedną z najbardziej cenionych imprez tego typu w kraju, przyciągając do Gliwic słuchaczy z całego regionu i sąsiednich województw. Szczególnie cenioną częścią działalności klubu była praca z dziećmi i młodzieżą. Jej owoc, to liczne działające przy klubie zespoły muzyczne i estradowe, studium teatralne, a przede wszystkim dziecięce zespoły wokalno-taneczne: „Gwar” i „Rytm”, zdobywające na licznych festiwalach i przeglądach czołowe miejsca i główne nagrody. Na klubowej estradzie pierwsze kroki stawiali tak znakomici artyści, jak m.in. Grażyna Świtała, Katarzyna Groniec, Katarzyna Jamróz, znakomity solista operowy Juliusz Ursyn-Niemcewicz, kompozytor Norbert Blacha i wielu innych muzyków związanych z tak renomowanymi orkiestrami, jak NOSPR.

1 Jeden z koncertów dla dzieci w dawnej Perełce

W 1994 roku przy klubie „Perełka” rozpoczął działalność Klub Samotnych. Powstał on na prośbę zainteresowanych, osób samotnych uczestniczących w imprezach kulturalnych „Perełki”. Organizowano dla nich sobotnio-niedzielne bezalkoholowe wieczorki taneczne połączone z imprezami artystycznymi i konkursami, spotkania świąteczne, wspólne wycieczki, porady psychologiczne.

Swoje szczególne miejsce ma klub również w historii naszego miasta, szczególnie w przełomowym okresie lat 80 i stanu wojennego. To właśnie tutaj rodziła się gliwicka „Solidarność”, przez długi czas miała tu swoją siedzibę, odbywały się spotkania związkowe oraz spotkania gliwickiego Duszpasterstwa Ludzi Pracy.
Obecnie spadkobiercą i kontynuatorem działalności dawnej „Perełki” jest powołane w 2004 roku przez Barbarę Bień i Piotra Oczkowskiego stowarzyszenie Klub Inicjatyw Kulturalnych. W świetle nieubłaganych realiów ekonomicznych, podjęliśmy decyzję o powołaniu stowarzyszenia, a w rok później lokal Klubu przekazany został miastu z przeznaczeniem na filię Gliwickiego Centrum Organizacji Pozarządowych, która miała kontynuować dawną działalność „Perełki”. W grudniu 2005 roku umiera nagle Barbara Bień. Na prośbę dyrektora GCOP Andrzeja Gillnera, na okres kilku miesięcy, w związku z okresem przejściowym przed planowanym remontem, nie będąc pracownikiem GCOP i nie otrzymując żadnego wynagrodzenia, zgodziłem się zostać opiekunem tego miejsca. Dzięki temu mogło ono nadal służyć mieszkańcom miasta oraz wielu organizacjom pozarządowym. Podczas sporządzania planów remontowych, wielokrotnie bezinteresownie, również na prośbę GCOP służyłem swoim doświadczeniem i radą tak aby nową „Perełkę”jak najlepiej dostosować dla potrzeb organizacji o profilu kulturalnym. W tej chwili „Perełka” nadal znana jest wszystkim gliwiczanom, dla których kultura to część życia. Jej historia tworzy się każdego dnia.

6

Klub Perełka w roku 1970 – w takim stanie zastała go Barbara Bień
 

Piotr Oczkowski
 

3 Comments on "Kulturalna Perełka Gliwic – wspomina Piotr Oczkowski"

  1. Pamiętam. w 1980 roku brałam udział w Turnieju Jednego Wiersza , byłam najmłodszą uczestniczką i zajęłam 2 miejsce , a o ile pamiętam wtedy nie było chyba 1-wszego miejsca.Jest co wspominać.
     

  2. Patrząc na zdjęcia z początku lat 90, Gliwice były w równym stopniu zaśmiecone co dzisiaj. Dużo sie zmieniło, powstały nowe obszary, tego nie da sie niezauważyć. Ale  Miejsca które obecnie są zapomniane, sypia sie i niszczeją tak samo jak 20-30 lat temu. Nie mogę zrozumieć jak można pozwolić na to, aby przykładowo ruiny teatru wciąż były tylko ruinami. Miasto które inwestuje, które jest perełka przemysłu na Śląsku nie stać na kulturę i remont genialnych niepowtarzalnych miejsc. Miasto które stawia na rozwój nie rozumie ze aby osiągnąć sukces potrzebni są ludzie którzy w nim żyją i mieszkają, a nie tylko śpią po skończonej pracy w jednej okolicznych fabryk. Miasto powinno byc przyjazne dla mieszkańców aby nie musieli z niego uciekać…

  3. Aleksander Chłopek | 6 czerwca 2016 at 10:32 pm | Odpowiedz

    Wspaniale, że Pan przywraca właściwą rangę Pani Barbarze Bień. Przyjechałem do Gliwic w 1970 roku i uczestniczyłem od początku w życiu kulturalnym organizowanym przez Państwo Bieniów, w pierwszych latach jako widz i słuchacz,

    Wniosę małą korektę. Gliwicka Grupa Literacka zainaugurowała swoją działalność w Spirali w grudniu 1978 roku. Przedstawiłem wówczas literacki program Grupy, a swoje wiersze przeczytali towarzyszący mi młodzi poeci, m.in. Stefan Listosz. Reportaż z tego wydarzenia ukazał się w TV Katowice. Dopiero po paru miesiącach, po wyrażeniu zgody (bardzo życzliwej) przez Barbarę Bień, rozgościliśmy się w "Perełce".

    Prowadziłem Grupę przez pierwsze dwa lata, po przyjęciu funkcji dyrektora V LO, opiekę nad Grupą przejął J. Strządała.

    P:ozdrawiam

Leave a comment

Your email address will not be published.


*